လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါပိုးမ်ား (STIs)

STI details page

လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါပိုးမ်ား(STIs)

လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္ေသာ ေရာဂါကူးစက္မႈ (STIs) ေတြဟာ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိေတြ႕စဥ္အတြင္း လူတစ္ဦးမွ တစ္ဦးကို ကူးစက္တဲ့ေရာဂါပိုးကိုု ေခၚတာပါ။

တစ္ခါတစ္ရံ ကူးစက္ခံရသူေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ မျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့အတြက္ လူအခ်ိဳ႔က သူတို႔မွာ ဒီပိုး ရွိလို႔ ရွိမွန္း မသိၾကပါဘူး။ လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား ႏွင့္ ေရာဂါကူးစက္ပိုး အမ်ိဳးအစား အမ်ားအျပား ရွိျပီး အရမ္းလည္းအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ STI ေရာဂါပိုးတစ္ခုခ်င္းအေၾကာင္းအေသးစိတ္ကို ေအာက္မွာ ေလ့လာလို႔ရပါတယ္။

မိမိကိုယ္ကိုယ္နဲ႔ အျခားသူမ်ားကို STIs ေရာဂါပိုးမကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္လို႔ရတာမို႔ စိတ္ပူစရာမရွိပါဘူး။ လုံျခဳံျပီး ေဘးကင္းစိတ္ခ်ရတဲ့လိင္ဆက္ဆံျခင္းအေလ့အထေတြကို လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ သင္နဲ႕ သင့္အေဖာ္ကို လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားမွ ကာကြယ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး အႏၲ

ရာယ္ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈတစ္စံုတစ္ရာျပဳခဲ့ရင္ STI ရွိ/မရွိ သြားေရာက္စစ္ေဆးသင့္ပါသည္။

လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါပိုးအမ်ိဳးအစားမ်ား

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕သားအိမ္ေခါင္းမွာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ Chlamydia ေရာဂါကို ျဖစ္ပြားေစတတ္ေသာ (ဒါမွမဟုတ္) အမ်ိဳးသားေတြေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္ေသာ ဘတ္တီးယားပိုးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘတ္တီရီးယားဟာ စအို၀၊ လည္ေခ်ာင္း (သို႔မဟုတ္) မ်က္စိေတြမွာလည္း ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုကူးစက္ႏိုင္ပါသလဲ။

ဘယ္လိုလိင္ဆက္ဆံမႈမ်ိဳးကမဆို ဒီ Chlamydia ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ Chlamydia ကူးစက္ေရာဂါေတြဟာ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္း၊ စအို၀(ဒါမွမဟုတ္) လည္ေခ်ာင္းလိုမ်ိဳး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ဒြာရအေပါက္ေတြမွာရွိတဲ့ တစ္သ်ဴးေတြမွာ ရွိေနတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ အဲ့ဒီတစ္သ်ဴးေတြထိေတြ႕မိတဲ့ ဘယ္အခ်ိန္မဆို လူႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ ကူးစက္သြားႏိုင္ၿပီး ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအို၀လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံေနခ်ိန္အတြင္းမွာ အမ်ားဆုံး ကူးစက္တတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်နည္းေပမယ့္ ဒီ Chlamydia ေရာဂါကို ပါးစပ္နဲဲ႔လိင္ဆက္ဆံျခင္းကေန လံုး၀မကူးစက္ႏိုင္တာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြပါလဲ။

ဒီေရာဂါေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာရယ္လို႔မရွိတာေၾကာင့္ အဲ့ဒီ့ေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူေတြေတာင္မွ ဒီေရာဂါရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာကို မသိၾကပါဘူး။ လူနည္းစုမွာေတာ့ က်ားအဂၤါ (ဒါမွမဟုတ္) ေယာနိလမ္းေၾကာင္းကေန အ၀ါေရာင္ပ်စ္ပ်စ္ (ဒါမွမဟုတ္႔) အရည္ၾကည္ေတြ ထြက္တာ၊ ဆီးသြားေနစဥ္အတြင္းမွာ နာက်င္တာ (ဒါမွမဟုတ္) ပူစပ္ပူေလာင္ျဖစ္တာ (ဒါမွမဟုတ္) လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္အတြင္း နာက်င္တာ (ဒါမွမဟုတ္) ေသြးထြက္တာလိုမ်ိဳးေတြ ခံစားရတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရွိေနၿပီဆိုတာ ဘယ္လိုသိႏိုင္ပါမလဲ။

ေရာဂါလကၡဏာမရွိဘူးဆိုတာက ဒီေရာဂါဟာ ဆိုးရြားတဲ့က်န္းမာေရးျပသနာတစ္ခုမဟုတ္ဘူးလို႔႔ ဆိုလိုတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ဒီ Chlamydia ကူးစက္ေရာဂါကို မကုသဘဲထားရင္ မ်ိဳးမေအာင္ႏိုင္တဲ့ တစ္သ်ဴးေတြနဲ႔ နာတာရွည္ တင္ပါးဆုံရိုးနာက်င္တာေတြျဖစ္ပြားေစႏိုင္တဲ့ တင္ပါးဆုံရိုးေယာင္ရမ္းျခင္းေရာဂါ (PID) ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရွိ၊မရွိ ဘယ္လိုစမ္းသပ္သိရွိႏိုင္ပါမလဲ။

ဒီ Chlamydia ေရာဂါရွိ၊မရွိဆိုတာကို ရိုးရွင္းၿပီး နာက်င္မႈမရွိတဲ့ ဆီးစစ္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ စမ္းသပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ေနစဥ္အတြင္းမွာ ဆရာ၀န္က (အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္) ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) သားအိမ္ေခါင္းကေန (ဒါမွမဟုတ္) (အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္) ဆီးလမ္းေၾကာင္းကေန စုပ္ယူအားေကာင္းတဲ့အစပိုင္းနဲ႔ နမူနာ ယူထားလိုက္တတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ဘယ္လိုကုသရပါမလဲ။

Chlamydia ေရာဂါကို ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ Chlamdia ေရာဂါကိုကုသဖို႔နဲ႔ သင့္အေဖာ္မကူးစက္ေအာင္ကာကြယ္ဖို႔ အေကာင္းဆုံးနညး္လမ္းကေတာ့ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြ ေရာဂါပိုးေတြကို သုတ္သင္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္အထိ (၇)ရက္ေလာက္ လိင္ဆက္ဆံမႈကို ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြ ကုသေနစဥ္အတြင္း လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ရပ္လိုက္တာနဲ႔ ကြန္ဒံုးသုံးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ မဟုတ္ပါက ေသာက္လိုက္တဲ့ေဆးေတြ စြမ္းမွာမဟုတ္ပါဘူး။ သက္သာလာတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ေဆးပတ္လည္ေအာင္ ေသာက္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေဆးပတ္လည္ေအာင္မေသာက္ပါက ဒီကူးစက္ေရာဂါက လံုး၀အရွင္းေပ်ာက္ကင္းသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

အရင္းအျမစ္ : http://www.teensource.org/std/chlamydia

Close

အဲ့ဒါ ဘာပါလဲ။

ကာလသားေရာဂါဟာ ဘတ္တီးယားတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ က်ားအဂၤါ (ဒါမွမဟုတ္) ေယာနိမွာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး စအုိ၀၊ လည္ေခ်ာင္း (ဒါမွမဟုတ္) မ်က္စိေတြမွာလည္း ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

ကာလသားေရာဂါျဖစ္ပြားေစတဲ့ ဘတ္တီးရီးယားေတြက ခႏၶာကိုယ္က စိုစြတ္တဲ့ေနရာေတြျဖစ္တဲ့ ေယာနိ၊ က်ားအဂၤါ၊ မ်က္စိ၊ လည္ေခ်ာင္းနဲ႔ စအို၀ေတြမွာ ရွိေနတတ္ၾကပါတယ္။ ကာလသားေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူတစ္ေယာက္နဲ႔႔ ပါးစပ္၊ ေယာနိလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ စအို၀အတိုင္း လိင္ဆက္ဆံတာေတြ အပါအ၀င္ အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲဲ့ေနရာေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မိရင္ ကာလသားေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာပါလဲ။

ဒီေရာဂါမွာ လကၡဏာမရွိတာေၾကာင့္ အဲ့ဒီ့ေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူေတြေတာင္မွ ေရာဂါလကၡဏာကို မသိၾကပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာပိုရွိတတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြဟာ ဆီးသြားေနစဥ္အတြင္း ပူစပ္ပူေလာင္ျဖစ္တာ၊ က်ားအဂၤါကေန အျဖဴေရာင္၊ အ၀ါေရာင္ (ဒါမွမဟုတ္) အစိမ္းေရာင္အရည္ေတြထြက္တာ (ဒါမွမဟုတ္) ေ၀ွးေစ့နာက်င္၊ ေယာင္ယမ္းတာေတြ ခံစားရတတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတခ်ိဳ႕မွာလည္း ဆီးသြားတဲ့အခါ နာက်င္တာ (ဒါမွမဟုတ္) ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းမွာ နာက်င္တာေတြ ခံစားရတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရွိေနၿပီဆိုတာ ဘယ္လိုသိႏိုင္မလဲ။

သင့္မွာ ကာလသားေရာဂါပိုးရွိ၊မရွိဆိုတာကို ဆရာ၀န္က ရိုးရွင္းၿပီး နာက်င္မႈမရွိတဲ့ ဆီးစစ္ျခင္းနဲ႔ စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ေနစဥ္အတြင္းမွာ ဆရာ၀န္က (အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္) ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (သို႔မဟုတ္) သားအိမ္ေခါင္းကေန (သို႔မဟုတ္) (အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္) ဆီးလမ္းေၾကာင္းကေန စုပ္ယူအားေကာင္းတဲ့အစပိုင္းနဲ႔ နမူနာ ယူထားလိုက္တတ္ပါတယ္။

အဲ့ဒီ့ေရာဂါကို ဘယ္လိုစစ္ေဆးရမလဲ။

ကာလသားေရာဂါကို ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ကုသလို႔ရပါတယ္။ ေဆးပညာရွင္ေတြက ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြနဲဲ႔႔အတူ ေဆးခန္းမွာတင္ေသာက္ဖို႔ အျခားေဆးေတြပါ ေပးႏိုင္ပါတယ္ (ဒါမွမဟုတ္) သူက ေဆးလံုးေတြေသာက္သုံးဖို႔ ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

ဘယ္လိုကုသရပါမလဲ။

သင့္အေဖာ္ကို ဒီေရာဂါမကူးစက္ေစဖို႔အတြက္ သင္ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြအကုန္လုံးေသာက္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္အထိ၊ သင့္အေဖာ္ပါ စစ္ေဆးၾကည့္ၿပီး လိုအပ္ပါက ေဆးကုသမႈခံယူၿပီးတဲ့အခ်ိန္အထိ လိင္မဆက္ဆံသင့္ပါဘူး။

ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြကို ေသာက္သုံးေနၿပီဆိုရင္ သင္ ပိုသက္သာလာရင္ေတာင္မွ ေဆးအားလုံးကုန္တဲ့အထိေတာ့ ဂရုတစိုက္ေသာက္သုံးသင့္ပါတယ္။ မဟုတ္ပါက ဒီေရာဂါက လုံးလုံးလ်ားလ်ားေပ်ာက္ကင္းမွာမဟုတ္ပါဘူး။

အရင္းအျမစ္: http://www.teensource.org/std/gonorrhea

Close

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါဆိုတာ ဗိုင္းရပ္တစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ၿပီး အသည္းမွာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ လူဦးေရရဲ႕ (၈)ရာခုင္ႏႈန္းကေန (၁၀)ရာခိုင္ႏႈန္းၾကားဟာ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါကူးစက္ခံစားေနရတယ္လို႔႔ ယူဆရပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

ဒီအသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါဟာ အလြန္ကူးစက္လြယ္ပါတယ္။ ပါးစပ္၊ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအို၀အတိုင္း အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္အတြင္း သုတ္ပိုး၊ ေယာနိမွအရည္ၾကည္ေတြ၊ ေသြး (ဒါမွမဟုတ္) ဆီးေတြ ထိေတြ႔ဖလွယ္သြားတဲ့အခါမွာ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါကူးစက္တတ္ပါတယ္။ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိတဲ့သူတစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ အပ္၊ လက္သည္းညွပ္၊ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဂ်ဳတ္ (ဒါမွမဟုတ္) သြားပြတ္တံေတြ အတူမွ်ေ၀သုံးစြဲမိရင္ (ဒါမွမဟုတ္) ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ကိရိယာနဲ႔ တက္တူးထိုးရင္ (ဒါမွမဟုတ္) ကိုယ္ခႏၶာအတြင္း ထိုးသြင္းရင္လည္း အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပိုး ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြပါလဲ။။

အသည္းေရာင္အသားဘီေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူအမ်ားစုေတာင္မွ ေရာဂါလကၡဏာကို မသိၾကပါဘူး။ အမ်ားစုကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ေနေကာင္းတယ္လို႔ ခံစားေနရႏိုင္သလို တုပ္ေကြးျဖစ္ေနတယ္လို႔လဲ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ လူတခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။

အသား (သို႔မဟုတ္) မ်က္စိ၀ါျခင္း၊

အစားစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း (အစားမစားလိုျခင္း)၊

အလြန္အမင္းပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊

အညိဳေရာင္ (သို႔မဟုတ္) အမည္းေရာင္ ဆီးသြားျခင္း (ဆီး)၊

အေရာင္ေတာက္ေတာက္ (သို႔မဟုတ္) အေရာင္မွိန္မွိန္ မစင္သြားျခင္း၊

အစာအိမ္၊ ၾကြက္သား (သို႔မဟုတ္) အဆစ္မ်ား နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း။

ဒီေရာဂါရွိ၊မရွိ ဘယ္လိုစစ္ေဆးရပါမလဲ။

ဆရာ၀န္က သင့္မွာ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါျဖစ္ေနတတ္လို႔ထင္ရင္ သူက သင့္ကို ရိုးရွင္းတဲ့ေသြးစစ္မႈ ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါကို ကုသဖို႔ေဆးမရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ လူတခ်ိဳ႕မွာေတာ့ သူ့ဘာသာသူေပ်ာက္ကင္းသြားတတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕က်န္ရွိေနတဲ့ဘ၀သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္လုံး ဒီေရာဂါဆက္ရွိသြားတတ္ၾကပါတယ္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါေရာဂါကို ေရရွည္ခံစားေနရတဲ့သူေတြရဲ႕အသည္းကို ကူညီေပးတဲဲ့ေဆး၀ါးေတာ့ ရွိပါတယ္။ သင့္မွာေရာဂါလကၡဏာေတြမျပရင္ေတာင္မွ တကယ္လို႔ သင္တျခားသူေတြနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံတယ္ဆိုရင္ သင့္ထံကေနတစ္ဆင့္ သူတို႔ဆီကို ဒီေရာဂါကူးသြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသႏိုင္ပါသလဲ။

ဒါေပမယ့္ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ ေထာက္ခံခ်က္ေပးထားတဲ့ ကာကြယ္ေဆးေသာက္သုံးၿပီး အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါကို ကာကြယ္ေရွာင္ရွားႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပိုးကာကြယ္ေဆးမထိုးရေသးဘူးဆိုရင္ ဆရာ၀န္ကို အသိေပးေျပာၾကားသင့္ပါတယ္။
Source: http://www.teensource.org/std/hepatitis-b

Close

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

HIV (လူခႏၶာကိုယ္မွခုခံအားက်ဆင္းေစသည့္ ဗိုင္းရပ္) ဟာ AIDS (ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါ)ကိုျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ HIV ပိုးဟာ လူကိုယ္ခႏၶာမွ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ခုခံႏိုင္စြမ္းကို ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေသြးျဖဴဴဆဲလ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

ဒီေရာဂါခံစားေနရတဲ့လူရဲ႕ေသြး၊ သုတ္မလႊတ္မီထြက္ရွိသည့္အရည္ (သုတ္မလႊတ္မီထြက္ရွိသည့္အရည္)၊ သုတ္ပိုး၊ ေယာနိမွအရည္ေတြ နဲ႔ ႏို႔႔ရည္ေတြလိုမ်ိဳး ခႏၶာကိုယ္ကအရည္ေတြနဲ႔႔ ထိေတြ႕မိတာနဲဲ႔႔ HIVပိုး ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြက ဘာပါလဲ။

သင္ (ဒါမွမဟုတ္) သင့္အေဖာ္မွာ HIV ပိုးရွိေနႏိုင္ၿပီး ရွိေနမွန္းမသိရွိတတ္ၾကပါဘူး။ ေနမေကာင္းမျဖစ္ခင္ (ဒါမွမဟုတ္) ဆိုးဆိုးရြားရြားလကၡဏာမျပခင္ လေတြ (ဒါမွမဟုတ္) ႏွစ္ေတြၾကာတတ္ေပမယ့္ သင့္ဆီကေန အျခားသူေတြဆီ HIVပိုး ကူးစက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ လူတခ်ိဳ႕မွာ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပတတ္ေပမယ့္ HIVပိုးရဲ႕လကၡဏာေတြကေတာ့ ရုတ္တရတ္ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်တာ၊ အဖ်ားရွိတာ၊ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျဖစ္တာ၊ ညပိုင္းေခၽြးစီးထြက္တာ (ဒါမွမဟုတ္) အလြန္အမင္းပင္ပန္းတယ္လို႔ခံစားရတာေတြဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါရွိ၊ မရွိ ေသခ်ာသိရွိႏိုင္ဖို႔နည္းလမ္းကေတာ့ ေဆးစစ္တာပါဘဲ။

ဒီေရာဂါရွိ၊ မရွိ ဘယ္လိုစစ္ေဆးရပါမလဲ။

HIV ပိုးရွိ၊မရွိစစ္ေဆးဖို႔ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေသြးစစ္ၾကည့္တတ္ၾကပါတယ္။ HIV ပိုးဟာ ေဆးစစ္တဲ့အေျဖမွာ ခ်က္ခ်င္းမေပၚတတ္ပါဘူး။ တစ္ေယာက္ေယာက္က သူ႔မွာHIVပိုးရွိေနေၾကာင္း သိရွိၿပီး (၃)လေလာက္ၾကာတဲ့အထိ သူ႔မွာဒီပိုးရွိေနေၾကာင္းစစ္ေဆးဖို႔ အခ်ိန္ယူရတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသႏိုင္ပါသလဲ။

HIVပိုးဟာ ကုသလို႔မရပါဘူး။ HIVပိုးပြားမ်ားလာတာကို အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေႏွးေကြးေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးတခ်ိဳ႕ေတာ့ရွိေပမယ့္ အဲဲ့ဒီ့ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ က်န္ရွိေနမွာပါဘဲ။ ဒီေရာဂါပိုးရွိေနတဲ့သူက သက္သာေနၿပီလို႔ခံစားေနရရင္ေတာင္မွ အဲ့ဒီ့သူဆီကေန တျခားသူဆီကို ကူးစက္သြားႏိုင္တုန္းပါဘဲ။ တကယ္လို႔ သင့္မွာ HIVေရာဂါပိုးရွိေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က သင့္အတြက္ အထူးေဆး၀ါးေတြနဲဲ႔ ကုသမႈအစီအစဥ္ လုပ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ သင့္မွာ HIVပိုးရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အေဖာ္(မ်ား)ကို ရွိေနေၾကာင္းေျပာျပဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။

အရင္းအျမစ္ : http://www.teensource.org/std/hiv-aids

Close

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

Trichomoniasis ေရာဂါဟာ ကပ္ပါးပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာဆိုရင္ ေယာနိလမ္းေၾကာင္းမွာ ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး အမ်ိဳးသားေတြမွာဆိုရင္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ Trichomoniasis ေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲဲ႕ေယာနိလမ္းေၾကာင္းမွာအျဖစ္မ်ားတဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါက ဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

Trichomoniasis ေရာဂါဟာ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအိုအတိုင္း အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္အတြင္း ခႏၶာကိုယ္ကထြက္ရွိတဲ့အရည္ေတြကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျပန္႔႔ႏွံ႔တတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါေတြရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာပါလဲ။

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသားေတြက သူတို႔မွာ ဒီေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားေနတယ္ဆိုတာကို သတိမျပဳမိတတ္ၾကပါဘူး၊ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • အျမဳပ္ထၿပီး အနံ႔အသက္မေကာင္းေသာ အရည္မ်ားထြက္ရွိျခင္း၊
  • အ၀ါေရာင္ (သို႔မဟုတ္) အစိမ္းေရာင္အရည္မ်ား ထြက္ရွိျခင္း၊
  • ေယာနိအတြင္းႏွင့္ ေယာနိတစ္၀ိုက္တြင္ ယားယံျခင္း၊
  • ေပါင္ၿခံတြင္ ေယာင္ယမ္းျခင္း၊
  • မၾကာခဏဆီးသြားလိုျခင္း – ဆီးသြားစဥ္မၾကာခဏ နာက်င္ျခင္းႏွင့္ ပူစပ္ပူေလာင္ျဖစ္ျခင္း၊
  • ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲျဖစ္ေပမယ့္ အမ်ိဳးသားေတြမွာလည္း ေရာဂါလကၡဏာေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီ့ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့
  • ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွ အရည္မ်ားထြက္ျခင္း၊
  • မၾကာခဏဆီးသြားလိုျခင္း – ဆီးသြားစဥ္မၾကာခဏ နာက်င္ျခင္းႏွင့္ ပူစပ္ပူေလာင္ျဖစ္ျခင္း၊

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုစမ္းသပ္ရပါမလဲ။

တကယ္လို႔ သင္ကအမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ သင့္က်န္မာေရးေစာင့္ေရွာက္ေပးသူက သင့္ေယာနိလမ္းေၾကာင္းကထြက္ရွိလာတဲ့စြန္႔ထုတ္တဲ့အရည္ကို နမူနာယူဖို႔ နာက်င္မႈမရွိတဲ့ တင္ပါးဆုံးရိုးစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသလို႔ရပါသလဲ။

သင္ကအမ်ိဳးသားတစ္ဦးဆိုရင္ေတာ့ သင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ေပးသူက စြန္႔ထုတ္တဲ့အရည္နမူနာရဖို႔အတြက္ အစပိုင္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ေလးနဲ႔ သင့္ဆီးလမ္းေၾကာင္းကေန နမူနာယူပါလိမ့္မယ္။ ေဆးပညာရွင္က သင့္ကို ပဋိဇီ၀ေဆးေတြ ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။ သင့္အေဖာ္ထံ ဒီေရာဂါမကူးစက္ေအာင္လို႔႔ ပဋိဇီ၀ေဆးအကုန္ေသာက္ၿပီးတဲ့အထိ၊ သင့္အေဖာ္ပါ စစ္ေဆးၾကည့္ၿပီး လိုအပ္ပါက ေဆးကုသမႈေတြခံယူၿပီးတဲ့အခ်ိန္အထိ လိင္မဆက္ဆံသင့္ပါဘူး။
Source: http://www.teensource.org/std/trichomoniasis https://www.plannedparenthood.org/learn/stds-hiv-safer-sex/trichomoniasis

အရင္းအျမစ္ : http://www.teensource.org/std/trichomoniasis https://www.plannedparenthood.org/learn/stds-hiv-safer-sex/trichomoniasis

Close

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

Human Papillomavirus (HPV) ဗိုင္းရပ္မ်ိဳးကြဲေပါင္း (၁၀၀)ေက်ာ္ရွိၿပီး အနည္းငယ္ကဘဲ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ပြားေစတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျခားအမ်ိဳးအစားေတြက သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ျဖစ္ပြားေစတတ္ပါတယ္။ HPV ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ STIs ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ လူအမ်ားစုကေတာ့ သူ႔တို႔ဘာသာသူတို႔ဘဲ ဒီဗိုင္းရပ္ကို တြန္းလွန္ေနရၿပီး HPV ေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူေတြထဲက (၁)ရာခိုင္ႏႈန္းမွာဘဲ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ေတြ ျဖစ္ပြားလာတတ္ပါတယ္။ HPV ခံစားေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအနည္းစုဟာ ဒီHPV ေရာဂါကို မကုသဘဲထားရင္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ပြားလာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

HPV ေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူမွာ ျမင္ႏိုင္တဲ့ၾကြက္ႏို႔ေတြ (ဒါမွမဟုတ္) အျခားေရာဂါလကၡဏာေတြ မရွိရင္ေတာင္မွ ကူးစက္ခံေနရတဲ့အေရျပားတစ္၀ိုက္ကို အေရျပားအခ်င္းခ်င္းထိေတြ႕မိတာနဲ႔ HPV ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါကို ပါးစပ္၊ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအို၀အတိုင္း လိင္ဆက္ဆံရာကတစ္ဆင့္လဲ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာပါလဲ။

ဒီေရာဂါမွာ ေရာဂါလကၡဏာမရွိတာေၾကာင့္ အဲ့ဒီ့ေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူေတြေတာင္မွ ေရာဂါလကၡဏာကို မသိၾကပါဘူး။ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ပြားေစတဲ့ HPV ေရာဂါခံစားေနရတဲ့သူေတြေတာင္မွ ဘာမွမျမင္မေတြ႕ရတတ္ၾကပါဘူး။ ေယာနိ၊ က်ားအဂၤါ (ဒါမွမဟုတ္) စအိုတစ္၀ိုက္ (ဒါမွမဟုတ္) အတြင္းထဲမွာ အဖုေလးေတြ ေတြ႕ရွိရတတ္ပါတယ္။ ဒီအဖုေလးေတြဟာ အကြက္လိုက္ (ဒါမွမဟုတ္) အစုလိုက္ျဖစ္လာၿပီး ယားယံလာတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရွိ၊မရွိ ဘယ္လိုစမ္းသပ္လို႔ရပါသလဲ။

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာဆိိုရင္ သားအိမ္ေခါင္းေနရာ၌မူမမွန္ျဖစ္ျခင္းေတြ (ကင္ဆာအႀကိဳအဆင့္ (ဒါမွမဟုတ္) ကင္ဆာ) ရွိ၊မရွိ ရွာေဖြဖို႔အတြက္ ေဆးပညာရွင္ေတြက ႏူးညံ့တဲ့နမူနာလို႔ေခၚတဲ့ ရိုးရွင္းတဲ့စမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၾကြက္ႏို႔ေတြရွိေနတယ္လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုထင္ေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က ၾကြက္ႏို႔ေတြကိုျမင္ရဖို႔အတြက္ အလင္းေရာင္စူးစူးကိုသုံးၿပီး သင့္လိင္အဂၤါကို ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသလို႔ရပါသလဲ။

ဒီေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့အႀကိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ HPV ေရာဂါက သူ႔ဘာသာသူေပ်ာက္ကင္းသြားတတ္သလို ၾကြက္ႏို႔ေတြလည္း သူ႔ဘာသာသူေပ်ာက္ကင္းသြားတတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ့ၾကြက္ႏို႔႔ေတြ ေပ်ာက္မသြားဘူး (ဒါမွမဟုတ္) အဲ့ဒါေတြေၾကာင့္ သင္စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က ၾကြက္ႏို႔ေတြကို ဖယ္ရွားေပးႏိုင္ပါတယ္။ အိမ္မွာဘဲသံုးႏိုင္တဲ့ ၾကြက္ႏို႔ေတြေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့ေဆး၀ါးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ၾကြက္ႏို႔ေတြေပ်ာက္ကင္းသြားတယ္ (ဒါမွမဟုတ္) ဖယ္ရွားလိုက္တယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ အေရျပားထဲမွာ ဗိုင္းရပ္ေတြက်န္ေနႏိုင္ၿပီး တျခားသူေတြဆီ ေရာဂါပ်ံ႕သြားႏိုင္ပါတယ္။ မကုသဘူး/ မစမ္းသပ္မစစ္ေဆးဘူးဆိုရင္ တခ်ိဳ႕HPVေရာဂါေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အသက္ (၁၅)ႏွစ္ကေန (၄၄)ႏွစ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္အမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္သြားေစႏိုင္ပါတယ္။ (၂၀၀၈)ခုႏွစ္ကေနစတင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရရွိေနတဲ့ HPV ကကြယ္ေဆးကို အသံုးျပဳၿပီး ဒီHPVေရာဂါကိုကာကြယ္တာက အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။

အရင္းအျမစ္ : http://www.teensource.org/std/hpv-genital-warts

Close

အဲ့ဒါ ဘာပါလဲ။

ေရယုန္ဆိုတာက လိင္အဂၤါေရယုန္လို႔ လူေတြေခၚၾကတဲ့ မန္းရည္ရွိတဲ့အနာ (ဒါမွမဟုတ္) ပြန္းပဲ့အနာေတြကို ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္တစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

ေရယုန္ရွိတဲ့သူမွာ ျမင္ႏိုင္တဲ့ပြန္းပဲ့အနာေတြ (ဒါမွမဟုတ္) အျခားေရာဂါလကၡဏာေတြ မရွိရင္ေတာင္မွ ကူးစက္ခံေနရတဲ့အေရျပားတစ္၀ိုက္ကို အေရျပားအခ်င္းခ်င္းထိေတြ႕မိတာနဲ႔ ေရယုန္ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ခါေရယုန္ရွိသြားတာနဲ႔႔ အဲ့ဒီ့ဗိုင္းရပ္စ္က သင့္ခႏၶာကိုယ္မွာ အၿမဲတမ္းရွိေနၿပီး ပါးစပ္၊ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအို၀အတိုင္းလိင္ဆက္ဆံရာကေန ကူးစက္တတ္ပါတယ္။ မန္းရည္အနာေတြကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ ႏႈတ္ခမ္း၊ ခံတြင္း (ဒါမွမဟုတ္) သြားဖုံးေတြမွာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတဲ့ ပါးစပ္ေရယုန္ဟာ ပါးစပ္နဲ႔လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္အတြင္းမွာ ပါးစပ္ကေန လိင္အဂၤါတစ္၀ိုက္အထိ ကူးစက္ျပန္႔ႏွံ႔သြားတတ္ပါတယ္။ ပါးစပ္ေရယုန္ေတြက လိင္အဂၤါေတြမွာဘဲ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး လိင္အဂၤါေရယုန္ေတြကို ျဖစ္ပြားေစပါတယ္။ လိင္အဂၤါေရယုန္ေတြဟာ လူတစ္ဦးရဲ႕လိင္အဂၤါကေန အျခားသူတစ္ဦးရဲ႕ခံတြင္းဆီ ကူးစက္သြားတတ္ၿပီး ပါးစပ္ေရယုန္ျဖစ္ပြားေစတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြက ဘာပါလဲ။

တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေရယုန္ရွိတဲ့သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ႏႈတ္ခမ္းေပၚမွာ (ဒါမွမဟုတ္) ခံတြင္းထဲမွာ (ဒါမွမဟုတ္) ေယာနိ၊ က်ားအဂၤါ၊ ေပါင္ေတြအေပၚ (ဒါမွမဟုတ္) ေယာနိ၊ က်ားအဂၤါ၊ ေပါင္ေတြအတြင္းမွာ (ဒါမွမဟုတ္) တင္ပါးေတြမွာ မန္းရည္အနာေတြ (ဒါမွမဟုတ္) ပြန္းပဲ့အနာေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီမန္းရည္အနာေတြ (ဒါမွမဟုတ္) ပြန္းပဲ့အနာေတြက လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူညီၾကဘဲ လူတခ်ိဳ႕မွာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုးတစ္ႀကိမ္သာ ျဖစ္ပြားတတ္ေပမယ့္ လူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ သူတို႔႔ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံး ခဏခဏျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရွိ၊ မရွိ ဘယ္လိုစမ္းသပ္ရပါမလဲ။

သင္ေရယုန္လို႔႔ခံစားရတဲ့ ပြန္းပဲ့အနာေတြ (ဒါမွမဟုတ္) မန္းရည္အနာေတြျဖစ္လာတာနဲ႔႔ သင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွုာက္ေပးသူဆီမွာ အဲ့ဒါေတြက္ု ျပၾကည့္ပါ။ သူတို႔က ေပါက္ၿပဲေနတဲ့ ပြန္းပဲ့အနာကေန ဂြမ္းဖတ္ေလးနဲ႔ နမူနာယုူဖို႔႔ ဆံုးျဖတ္ေကာင္းဆုံးျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ရလဒ္ေတြက အၿမဲတမ္းမတိက်ေပမယ့္လည္း သင့္မွာ ဒီေရာဂါလကၡဏာေတြမရွိဘူးဆိုရင္ သင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ေပးသူက ေရယုန္အတြက္စစ္ေဆးဖို႔ ေသြးနမူနာ ယူထားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသႏိုင္ပါသလဲ။

သင့္မွာေရယုန္တစ္ႀကိမ္တစ္ခါရွိသြားၿပီဆိုတာနဲ႔ သင့္ရဲ႕က်န္တဲ့ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုး သင့္ဆီမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ရွိသြားပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ပြန္းပဲ့အနာေတြကို ျမန္ျမန္ကုသေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့ ေဆး၀ါးေတြရွိပါတယ္။ သင္ေန႔တိုင္းေဆးမွန္မွန္ေသာက္တယ္ဆိုရင္ သင့္အေဖာ္ကို ေရယုန္ကူးႏိုင္ေခ် နည္းပါတယ္။ ဒီေဆးေတြက အနာေတြအျဖစ္နည္းေစၿပီး သက္ေတာင့္သက္သာမရွိတာကိုလည္း ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။

တကယ္လို႔ လူတစ္ေယာက္မွာ အနာ (ေပါက္ၿပဲေနတဲ့ ပြန္းပဲ့အနာ (ဒါမွမဟုတ္) မန္းရည္အနာ) ရွိေနတယ္ဆိုရင္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရေစဖို႔အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းကေတာ့         လိင္မဆက္ဆံတာပါဘဲ။ ေပါက္ၿပဲေနတဲ့ပြန္းပဲ့အနာ မျမင္မေတြ႕ရခင္မွာေတာင္မွ ေရယုန္ေတြက ကူးစက္လြယ္တယ္ဆိုတာ သတိရပါ။ ဒါေၾကာင့္ မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းကေတာ့ ကြန္ဒုံးသုံးတာပါဘဲ။

အရင္းအျမစ္ : http://www.teensource.org/std/herpes

Close

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါဆိုတာက ဘတ္တီးရီးယားတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကတစ္ဆင့္ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အေရျပားေပၚမွာ နာက်င္မႈမရွိတဲ့ ပြန္းပဲ့အနာေတြ (ဒါမွမဟုတ္) အဖုအပိမ့္ေတြ ထြက္လာတာကေန ဒီေရာဂါစတင္ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး အခ်ိန္ေတြၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ေရာဂါပိုဆိုးလာတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါက ဘယ္လိုကူးစက္တတ္ပါသလဲ။

ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါက (အနာအက်ိတ္ေတြလို႔ေခၚတဲ့) ပြန္းပဲ့အနာေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မိတာ (ဒါမွမဟုတ္) ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါရဲ႕တျခားေရာဂါလကၡဏာေတြကေန ကူးစက္ျပန္႔ပြားတတ္ပါတယ္။ ခံတြင္းထဲမွာ ဆစ္ဖလစ္အနာအက်ိတ္ေတြရွိေနတဲ့သူတစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ ပါးစပ္၊ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအို၀အတိုင္း လိင္ဆက္ဆံတာ (ဒါမွမဟုတ္) နမ္းတာေတြကေန ကူးစက္ျပန္႔႔ပြားတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာပါလဲ။

ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြက သင္သတိမျပဳမိေလာက္ေအာင္ကို ညင္သာလြန္းပါတယ္။ ပထမဆုံံးလကၡဏာကေတာ့ နာက်င္မႈမရွိတဲ့ အနာအက်ိတ္ေတြဘဲဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အနာအက်ိတ္ေတြဟာ ေယာနိလမ္းေၾကာင္း၊ က်ားအဂၤါ၊ ခံတြင္း (ဒါမွမဟုတ္) စအိုေပၚ (ဒါမွမဟုတ္) အနီးအနားမွာ ထြက္ရွိလာတတ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါကို မကုသရင္ေတာင္မွ သူ႕ဘာသာသူကုသေပ်ာက္ကင္းသြားတတ္ေပမယ့္ ကုသမႈမခံယူဘူးဆိုရင္ေတာ့ သင့္မွာဆစ္ဖလစ္ေရာဂါဆက္ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။

မကုသဘဲ ရက္သတၱပတ္ (ဒါမွမဟုတ္) လအနည္းငယ္ၾကာလာၿပီးေနာက္ သင့္ရဲ႕လက္ဖ၀ါး (ဒါမွမဟုတ္) ေျခဖ၀ါးမွာ အဖုအပိမ့္ေတြထြက္လာတာ၊ အက်ိတ္ေတြေယာင္ယမ္းလာတာ၊ အဆစ္အျမစ္ေတြနာက်င္ကိုက္ခဲတာ၊ အဖ်ား၀င္တာ၊ ဆံပင္ကၽြတ္တာ၊ လည္ေခ်ာင္းနာတာ (ဒါမွမဟုတ္) ေခါင္းကိုက္တာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ မကုသဘဲနဲ႔႔လည္း ဒီေရာဂါလကၡဏာေတြေပ်ာက္ကင္းသြားတတ္ေပမယ့္ ေရာဂါကေတာ့ ဆက္ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရွိ၊မရွိ ဘယ္လိုစစ္ေဆးရမလဲ။

က်န္းမာေရးျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးသူက ပြန္းပဲ့အနာေတြ (ဒါမွမဟုတ္) အဲ့ဒါေတြက ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါဟုတ္တယ္ဆိုရင္ သင္ႀကံဳေတြ႕လာရမယ့္ အျခားေရာဂါလကၡဏာေတြကို ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါအတြက္စစ္ေဆးဖို႔ သင့္ဆီက ေသြးနမူနာအနည္းငယ္ယူထားလိုက္ပါလိမ့္မယ္။

ဒီေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ဘယ္လိုကုသႏိုင္ပါသလဲ။

သင့္မွာ ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါရွိေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က သင့္ကို ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြ ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။ သင့္အေဖာ္ကို ဒီေရာဂါမကူးစက္ေစဖို႔႔အတြက္ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးေတြကုန္တဲ့အထိေသာက္သုံးၿပီး၊ သင့္အေဖာ္ပါ စစ္ေဆးၾကည့္တဲ့အျပင္ လိုအပ္လို႔႔ ကုသမႈေတြခံယူၿပီးတဲ့အခ်ိန္အထိ လိင္ဆက္ဆံမႈမျပဳသင့္ပါဘူး။

Source: http://www.teensource.org/std/syphilis

အရင္းအျမစ္ : http://www.teensource.org/std/syphilis

Close

အဲ့ဒါဘာပါလဲ။

တင္ပါးဆုံရိုးေယာင္ယမ္းတဲ့ေရာဂါဆိုတာက သားဥအိမ္ကေနသားဥေတြကို သားအိမ္ဆီ သယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ျပြန္ေတြ၊ သားအိမ္ (ဒါမွမဟုတ္) သားဥအိ္မ္ေတြမွာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါက STI မဟုတ္ေပမယ့္ Chlamydia ေရာဂါ (ဒါမွမဟုတ္) ကာလသားေရာဂါေတြလိုမ်ိဳး STIs ေရာဂါေတြျဖစ္ပြားၿပီးတဲ့ေနာက္ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုမွာ PID ျဖစ္လာတတ္ၾကပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုကူးစက္ႏိုင္ပါသလဲ။

PID ေရာဂါကို မကုသဘူး (ဒါမွမဟုတ္) ဒီေရာဂါျဖစ္ေနမုန္းသတိမထားမိဘူးဆိုရင္ အဲ့ဒါဟာ လိင္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြမွာ ပ်ံံ႕ႏွံသြားၿပီး သားဥအိ္မ္ေတြ၊ သားဥအိမ္ကေနသားဥေတြကို သားအိမ္ဆီ သယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ျပြန္ေတြ၊ သားအိမ္ေတြမွာ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ျဖစ္တာေတြ၊ မ်ိဳးမေအာင္ႏိုင္ေတာ့တာေတြ၊ တင္းပါးဆုံရိုးေရရွည္နာက်င္ကိုက္ခဲတာေတြနဲ႔ သားအိ္မ္အျပင္ဖက္ အျခားေနရာေတြမွာ သေႏၶတည္တာေတြလိုမ်ိဳး ျပသနာရပ္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြက ဘာေတြပါလဲ။

ဒီေရာဂါရဲ႕ေယဘူယ်ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းတြင္ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းႏွင့္ ထိလိုက္လွ်င္ နာက်င္ျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္အေပၚပိုင္း ညာဖက္တြင္ နာက်င္ျခင္း၊
  • အနံ႔အသက္ဆိုးရြားေသာ (သို႔႔မဟုတ္) ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ အေရာင္ရွိေသာအရည္မ်ား ထြက္ရွိျခင္း၊
  • လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္နာက်င္ျခင္း၊
  • ဓမၼတာၾကားကာလေတြမွာ အဖုအပိမ့္၊ အစက္အေျပာက္ထြက္ရွိျခင္း (ေသြးအနည္းငယ္ထြက္ျခင္း)၊
  • ခ်မ္းစိမ့္စိမ့္ျဖစ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) အဖ်ား၀င္ျခင္း၊
  • မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း (သို႔႔မဟုတ္) ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာျခင္း၊
  • အစာစားခ်င္စိတ္ေပ်ာက္ဆုံးျခင္း၊
  • ေနာက္ေက်ာနာက်င္ျခင္းႏွင့္ လမ္းေလွ်ာက္ရန္ပင္ ခက္ခဲလာျခင္း၊
  • ဆီးသြားၿပီးသည့္ေနာက္ နာက်င္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) ပံုမွန္ထက္ပို၍ ဆီးသြားျခင္း။

ဒီေရာဂါရွိ၊မရွိ ဘယ္လိုစစ္ေဆးရပါမလဲ။

တင္ပါးဆုံရိုးစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ေနစဥ္အတြင္းမွာ က်န္းမာေရးျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးသူက တင္ပါးဆုံရိုးေယာင္ယမ္းျခင္းေရာဂါ (PID) ကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ Chlamydia ေရာဂါ၊ ကာလသားေရာဂါ (ဒါမွမဟုတ္) တျခားကူးစက္ေရာဂါေတြကိုလဲ စမ္းသပ္စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီေရာဂါေတြကလည္း PID ျဖစ္ပြားေစတတ္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသရမလဲ။

က်န္းမာေရးျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးသူက သင္ေသာက္ဖို႔႔ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြ ညႊႊန္ၾကားၿပီး အိပ္ရာထဲမွာ နားေနဖို႔နဲဲ႔ လိင္ဆက္ဆံတာကို ေခတၱခဏေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ မွာၾကားႏိုင္ပါတယ္။ PID ပိုဆိုးလာတဲ့အေျခအေနေတြမွာဆိုရင္ မ်ိဳးပြားအဂၤါေတြက္ု ျပဳျပင္ဖို႔ (ဒါမွမဟုတ္) ဖယ္ရွားပစ္ဖို႔ ခြဲစိတ္မႈလုပ္ေကာင္းလုပ္ရႏိုင္ပါတယ္။

သင္ Chlamydia ေရာဂါ (ဒါမွမဟုတ္) ကာလသားေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားေနတယ္လို႔ထင္ရင္ ေဆးစစ္ၾကည့္ပါ။ STIs ေရာဂါေတြရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုမွာ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပတတ္တဲ့အျပင္ PID ေရာဂါပါ ျဖစ္မွန္းမသိျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးသန္႔စင္ေဆးရည္အသံုးျပဳဘဲ (သင့္ေယာနိကို မေဆးေၾကာဘဲ) ထားရွိၿပီး သင့္က်န္းမာေရးျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးသူကို ကူညီပါ။ ဒီလိုေဆးေၾကာတာေတြေၾကာင့္ ေယာနိလမ္းေၾကာင္းကေန သားအိမ္နဲ႔ သားဥအိမ္ကေနသားဥေတြကို သားအိမ္ဆီ သယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ျပြန္ေတြဆီကို ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔႔ႏွံ႔သြားေစႏိုင္ၿပီး PIDေရာဂါျဖစ္ႏိုင္င္ေခ်ကိုပါ ျမင့္တက္လာေစပါတယ္။

တင္ပါးဆုံရိုးေယာင္ယမ္းျခင္းေရာဂါကို မကုသဘဲထားပါက ဒီေရာဂါဟာ ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏၱရာယ္ပါျခိမ္းေျခာက္လာတဲ့အထိ အရႈပ္အေထြးျပသနာေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

Source: http://www.ourbodiesourselves.org/health-info/pelvic-inflammatory-disease/

အရင္းအျမစ္ : http://www.ourbodiesourselves.org/health-info/pelvic-inflammatory-disease/

Close

ကူးစက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ နည္းလမ္းမ်ား

သင္လိင္ဆက္ဆံေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေဘးကင္းစိတ္ခ်ရတဲ့လိင္ဆက္ဆံမႈ အေလ့အထေတြကို က်င့္သံုးျခင္းက လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ရရွိႏုိင္တဲ့ ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါ (STDs) ကာကြယ္ဖို႔ တစ္ခုတည္းေသာနည္းလမ္းျဖစ္ပါသည္။ စိတ္ခ်လံုျခံဳရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈဆိုတာ တစ္ခါတစ္ေလတင္မဟုတ္ပဲ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း အျမဲတစ္ေစက်င့္သံုးေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနရမွာပါ။

STI ေရာဂါကူးစက္မႈကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ အလြယ္ဆံုးနဲ႔ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ အမ်ိဳးသားသံုးကြန္ဒံုး (သို႔) အမ်ိဳးသမီးသံုးကြန္ဒံုးကိုအသံုးျပဳတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ပါးစပ္နဲ႔လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္အတြင္းကာကြယ္ဖို႔အတြက္လည္း ကြန္ဒံုးကိုအသံုးျပဳႏို္င္ပါတယ္။အထူးသျဖင့္သင့္အေဖာ္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေျခအေနကိုသတိမျပဳမိတဲ့အခါ (သို႔မဟုတ္) တစ္ဦးထက္ပိုတဲ့ဆက္ဆံေရးမ်ိဳးမွာအေရးၾကီးပါတယ္။

သင့္ကိုယ္သင္ ကာကြယ္ဖို႔က သင့္တာဝန္ပါပဲ။ မိမိကိုယ္ကို လံုျခံဳစြာ ကာကြယ္ေနထိုင္ဖို႔ ေအာက္မွာ အခ်က္ေလးေတြေဖာ္ျပထားပါတယ္။

  • မိန္းမကိုယ္ေယာနိလမ္းေၾကာင္းကေနလိင္ဆက္ဆံျခင္း (သို႔) စအိုဝကေန လိင္ဆက္ဆံတာမ်ိဳးရွိတဲ့အခါ ကြန္ဒံုးကို မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ စနစ္တက် ဆီေလ်ာ္ေအာင္အသံုးျပဳပါ။ ရာဘာေစးနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ကြန္ဒံုးေတြကလိင္ဆက္ဆံရာကတဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါပိုးေတြကိုကာကြယ္ခုခံဖို႔အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ကြန္ဒံုးကိုေရအေျခခံထုတ္ထားတဲ့ေခ်ာဆီနဲ႔အတူတြဲသံုးျခင္းကလိင္ဆက္ဆံရာမွာပိုေဘးကင္းစိတ္ခ်ရျပီးပိုေကာင္းေစပါတယ္။
  • အထူးသျဖင့္သင္ကအေဖာ္အသစ္နဲ႔ရွိတဲ့အခါ(သို႔မဟုတ္)အေဖာ္အမ်ားၾကီးရွိတဲ့အခါလိင္ဆက္ဆံရာကစ္ဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါပိုးရွိ၊မရွိပံုမွန္စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ပါ။
  • လိင္ဆက္ဆံရာကတစ္ဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါရဲ႕ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့လကၡဏာေတြသိထားေအာင္လုပ္ထားပါ။ဒီမွာမတူတဲ့လိင္ဆက္ဆံရာကတဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါအေၾကာင္းကိုဖတ္ၾကည့္ပါ။ လကၡဏာတစ္ခုခုကိုသတိထားမိတဲ့အခါဆရာဝန္ကုိခ်က္ခ်င္းအေၾကာင္းၾကားပါ။မွတ္ထားရမွာကလိင္ဆက္ဆံရာကတစ္ဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့လကၡဏာေတြမရွိတာေၾကာင့္စစ္ေဆးမႈခံယူတာကအေရးၾကီးပါေသးတယ္။
  • မိန္းမကိုယ္ထဲမွာရွိတဲ့သာမန္ဘက္တီးရီးယားအခ်ိဳ႕ကိုဖယ္ရွားေပးတာျပီးလိင္ဆက္ဆံရာကတစ္ဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါပိုးေတြရရွိမႈကိုတိုးျမွင့္ေစတာေၾကာင့္မိန္းမကိုယ္ထဲေဆးေၾကာသန္႔စင္ျခင္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
  • အကာအကြယ္မသံုးခ်င္တဲ့သူ(သို႔)က်န္းမာေရးအေျခအေနသတိမျပဳမိတဲ့သူနဲ႔လိင္မဆက္ဆံပါနဲ႔။
  • မူးယစ္ေဆးဝါး(သို႔မဟုတ္)အရက္ေသစာေရွာင္ပါ။ အရက္ေသစာ သို႔မဟုတ္ မူးယစ္ေဆး၀ါးကို သံုးစဲြထားတယ္ဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ အဲဒီအရာေတြက စဥ္းစားဆင္ျခင္ႏိုင္မႈကို အတားအဆီးျဖစ္ေစသည့္အတြက္ သင္ေနာင္တရေစတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မိႏိုင္ဖို႔ ပိုလြယ္ပါတယ္။