သားဆက္ျခားေသာက္ေဆး ဖတ္စရာ

ကၽြန္မတို႔ကို ေမးျမန္းႏုိင္ပါတယ္

အေမးအေျဖမ်ားအဘို႔သင့္အမ်ိဳးအစားကိုေရြးခ်ယ္ပါ

သားဆက္ျခားေဆးေတြမွာက်န္းမာေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားစြာရွိၿပီးတစ္ခါတရံမွာပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ေသြးဆင္းျခင္းဓမၼတာဆိုင္ရာၾကြက္တက္ျခင္းမ်ား၊ဝက္ျခံေပါက္ျခင္း၊ဓမၼတာအၾကိဳ ေရာဂါျပလကၡဏာစ၊ုေနရာလြဲမွား သားအိမ္တစ္သွ်ဴးမ်ားနဲ႔အရည္ၾကည္ အိတ္မ်ားတည္သည့္သားဥအိတ္ေရာဂါျပလကၡဏာစုေတြအတြက္ေသာက္သံုးရန္ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။သားဆက္ျခားေဆးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသမီး၄၀%ၾကံဳ ေတြ႔ရတဲ႔ အလြန္အမင္းနာက်င္ကိုက္ခဲသည့္ဓမၼတာေသြးဆင္းျခင္း၏ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကိုသက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။ေဟာ္မုန္းဓာတ္ပါေသာသေႏၶတားေဆးသည္ေသြးအား နညး္ေရာဂါျဖစ္ပြားေစေသာဓမၼတာေသြးရက္ရွည္လြန္ကဲစြာဆင္းျခင္းကိုကုသရာမွာအသံုးဝင္ျပီးဝက္ျခံေပါက္ျခင္း၊အေမြးအမွင္မ်ားလာျခင္းကိုလည္းေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါ တယ္။ တျခားအက်ိဳးေက်းဇူးေတြထဲမွာ ဓမၼတာေသြးဆင္းျခင္းနဲ ့ဆိုင္တဲ႔ ေခါင္းတျခမ္းကိုက္ျခင္းေတြကိုကာကြယ္ေပးျပီး သားအိမ္အလံုး အက်ိတ္မ်ား ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေသြးဆင္းျခင္းႏွင့္ေနရာလြဲမွား သားအိမ္တစ္သွ်ဴးမ်ား ႏွင့္အတူတင္ပါးဆံုပိုင္းနာက်င္ျခင္းမ်ားကိုကုသရာမွာလည္းပါဝင္ပါတယ္။ေနာက္ထပ္အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကေတာ့ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ဓမၼတာေသြးဆင္းျခင္းမ်ားကို ပံုမွန္ျဖစ္ေစျပီးဓမၼတာေသြးဆင္းျခင္းရဲ ႔ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကိုပံုမွန္ျဖစ္ေစတဲ႔ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြပါဝင္ပါတယ္။တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္သူတို႔ရာသီဓမၼတာခြင္ လာမယ့္အခ်ိန္ကိုၾကိဳ တင္ခန္႔မွန္းတာမ်ိဳး ေရွာင္တာမ်ိဳးေတြ အတြက္အဆင္ေျပစရာကိစၥေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။အခ်ိဳ႕ေတြအတြက္ကေတာ့ဓမၼတာေသြးပံုမွန္ဆင္းျခင္းသည္ေခါင္းတျခမ္းကိုက္ေရာဂါနဲ႔ဓမၼတာေသြးဆင္းျခင္းရဲ ႔အျခားေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြကိုကာကြယ္ေပးပါတယ္။

(http://www.acog.org/About-ACOG/News-Room/News-Releases/2009/Hormonal-Contraceptives-Offer-Benefits-Beyond-Pregnancy-Prevention)

Close

အံၾသစရာတခုကေတာ့တားေဆးျဖတ္လို္က္တဲ႔အမ်ိဳးသမီးေတြမွာကိုယ္ဝန္မေဆာင္ႏိုင္ပါဘူး။ တစ္ခ်ိဳ႕သူေတြကေတာ့တားေဆးေသာက္ျခင္းကသားသမီးမရႏိုင္ျခင္း(ျမံဳ ျခင္း)ကိုမျဖစ္ေစဘူးလို႔အခိုင္အမာေျပာဆိုၾကတယ္။အမ ်ိဳးသမီးအမ ်ားစုကေတာ႔ တားေဆးအပါအဝင္သားဆက္ျခားသေႏၶတားနည္းကိုသံုးတဲ႔အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုမွာသူတို႔ဆႏၵရွိတဲ႔ေနာင္အခါမွာကိုယ္ဝန္ရနိုင္ပါတယ္။ (http://www.sexualityandu.ca/birth-control/birth_control_methods_contraception/hormonal-methods)

Close

ေဟာ္မုန္းပါေဆးကသင့္ရာသီဓမၼတာခြင္အတြက္ေဟာ္မုန္းပါဝင္တဲ႔ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းမပါ၀င္တဲ႔ ေဆးေတြက သားဆက္ျခား ေဆးရဲ ႔တစိတ္တပိုင္း ေတြျဖစ္တယ္။၂၁ရက္ေဆးကတ္မွာေဆးအားလံုးဟာေဟာ္မုန္းပါဝင္ေဆးေတြသာ ျဖစ္ျပီး၂၈ရက္ေဆးကတ္မွာေတာ႔ေဆးလံုး၂၁လံုးကေဟာ္မုန္းပါဝင္ေဆးျဖစ္ေပမယ္႔ က်န္တဲ႔ေဆး ၇လံုး  ကသံဓာတ္အားျဖည့္ေဆးလံုးေတြမို႔ ေဟာ္မုန္းမ

Close

(၂၁)လံုးပါေဆးထုပ္နဲ႔ (၂၈)လံုးပါေဆးထုပ္(၂)မ်ိဳးရဲ႕ အဓိကျခားနားခ်က္က (၂၁)လံုးပါေဆးထုပ္မွာ ပါ၀င္တဲ့ေဆးလံုးတိုင္းမွာ မ်ိဳးေအာင္ျခင္းကို တားဆီးေပးတဲ့ estrogen နဲ႔ progestin ေဟာ္မုန္း(၂)မ်ိဳး ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ၿပီး (၂၈)လံုးပါတဲ့ေဆးထုပ္ထဲက ပထမ(၂၁)လံုးမွာ ေဟာ္မုန္းေတြပါ၀င္တာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ (၂၈)လံုးပါေဆးထုပ္မွာ ပါ၀င္တဲ့ ေနာက္(၇)လံုးကေတာ့ spacer လို႔ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းမပါ၀င္တဲ့ ေဆးေတြဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ဒီေဆး(၇)လံုးမွာ သံဓါတ္ျဖည့္စြက္ေပးတဲ့ဓါတ္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။(http://www.birth-control-comparison.info/the-pill)

Close

ေရရွည္ဆြဲေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးေန႔တိုင္းေသာက္ရတာ အဆင္ေျပတယ္ဆိုရင္ေတာ့ သားဆက္ျခားေသာက္ေဆးေတြကို သင္သံုးခ်င္တဲ့အခ်ိန္ထိ ဆြဲေသာက္လို႔ ရပါတယ္။

 

Close

ေဆးေသာက္တာ ရပ္လိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ရာသီေသြးျပန္ဆင္းဖို႔ အခ်ိန္နည္းနည္းၾကာတတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုကေတာ့ ေဆးေသာက္တာရပ္လိုက္ၿပီး (၂)ပတ္ကေန (၄)ပတ္အတြင္းမွာ ရာသီေသြးျပန္ဆင္းတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ သင့္ေပၚမွာနဲ႔ သင့္ရာသီစက္၀န္းက ပံုမွန္ဘယ္လိုလာတတ္သလဲဆိုတာေပၚကိုလည္း မူတည္ပါတယ္။ေဆးေသာက္တာကိုရပ္လိုက္တဲ့အခါ သင့္ဓမၼတာလာခ်ိန္က မူမမွန္ျဖစ္တတ္ၿပီး  သင့္ဓမၼတာလာခ်ိန္ သူ႕ဘာသာသူပံုမွန္အတိုင္းျပန္ျဖစ္သြားဖို႔ သံုးလေလာက္အထိၾကာတတ္ပါတယ္။ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီေဆးေတြမွာ လတိုင္းလတိုင္း သားဥထုတ္လႊတ္ျခင္း (သားဥထုတ္လႊတ္မႈ) ကို ရပ္တန္႔ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြပါ၀င္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးေသာက္တာရပ္လိုက္ၿပီး ပထမဆံုးအၾကိမ္ျဖစ္ေပၚတဲ့ ရာသီစက္၀န္းကို “ထုတ္ပစ္ၿပီးေနာက္ ေသြးဆင္းျခင္း” လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီထုတ္ပစ္ၿပီးေနာက္ ေသြးဆင္းျခင္းၿပီး ေနာက္ရာသီစက္၀န္းကေတာ့ သင့္ရဲ႕ပထမဆံုး သဘာ၀အတိုင္းဆင္းတဲ့ ရာသီစက္၀န္းဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ေဆးေသာက္တာရပ္လိုက္ၿပီးၿပီးခ်င္းခ်က္ခ်င္းဘဲ ကိုယ္၀န္ျပန္ရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဆးေသာက္တာရပ္လိုက္ၿပီးၿပီးခ်င္း ခ်က္ခ်င္းဘဲ ကြန္ဒံုးလိုမ်ိဳး တျခားသားဆက္ျခားနည္းကို အသံုးျပဳဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သင္ကိုယ္၀န္ရဖို႔ၾကိဳးစားေနတယ္ဆိုရင္ အရင္ဆံုး သဘာ၀အတိုင္းရာသီဆင္းတဲ့အခ်ိန္ကို ေစာင့္သင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ သင့္ရဲ႕ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာက်န္းမာေရးအေျခအေန အေကာင္းဆံုးမွာရွိေနေစဖို႔ အခ်ိန္ရမွျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ – folic acid ျဖည့္စြက္ေဆးေသာက္တာ၊ ေဆးလိပ္ျဖတ္လိုက္တာ၊ အရက္ျဖတ္လိုက္တာေတြလိုမ်ိဳး အရာေတြ။ ဒါမွသာ OG (သို႔) ၀မ္းဆြဲသည္က သင့္ေမြးရက္ကို ပိုတိတိက်က် ခန္႔မွန္းႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။(http://www.nhs.uk/conditions/contraception-guide/pages/when-periods-after-stopping-pill.aspx)

Close

တကယ္ဆုိ ဒီသားဆက္ျခားေသာက္ေဆးေတြက သားဥအိမ္နဲ႔ သားအိမ္နံရံမွာ ကင္ဆာၿဖစ္တာေတြကုိေတာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ေဆးေသာက္တာကုိ ရပ္လုိက္ၿပီး ၁၅ႏွစ္ေလာက္ ၾကာတဲ့အထိေတာင္ ဒီကာကြယ္ေပးမႈက ဆက္က်န္ေနပါေသးတယ္။

ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ဒီေဆးေသာက္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပုိၿပီးအေတြ႔ရမ်ားတယ္လုိ႔ ေၿပာၾကေပမယ့္ တိတိက်က် သတ္မွတ္ႏုိင္ဖုိ႔ ခက္ခဲေနပါေသးတယ္။

ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာပါ။ ဒီေရာဂါက Human papilloma virus (HPV) လို႔ ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္တစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ၿဖစ္ရတာပါ။ ဒီပုိးကူးစက္ခံရၿပီး ႏွစ္ေတြ ၾကာလာတဲ့အခါမွာ ကင္ဆာအၿဖစ္ကုိ ကူးေၿပာင္းသြားတတ္ပါတယ္။ ဒီသားဆက္ၿခားေသာက္ေဆးကို ၅ႏွစ္နဲ႔အထက္ အသံုးၿပဳေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ အဲဒီလို ကင္ဆာအၿဖစ္ကုိ ကူးေၿပာင္းမႈဟာ ပုိၿပီးၿမန္ဆန္တတ္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆးေသာက္ရင္းနဲ႔ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ၿဖစ္သြားတယ္ဆုိတာမ်ိဳးကေတာ့ အင္မတန္ရွားပါးလွပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာဟာ ကာကြယ္လုိ႔ရတဲ့ ေရာဂါတစ္ခု ၿဖစ္ပါတယ္။ ကေလးအမ်ားၾကီးေမြးၿခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားၿခင္းလုိ အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ အၿပဳအမူေတြ ေရွာင္မယ္၊ ကာကြယ္ေဆးထုိးမယ္၊ ကင္ဆာအၾကိဳအဆင့္ကို သိႏုိင္ဖုုိ႔ လုပ္ရတဲ့ စစ္ေဆးမႈကို (၅)ႏွစ္တစ္ခါ လုပ္သြားမယ္ဆုိရင္ ဒီေရာဂါအတြက္ စိတ္ပူေနစရာ မလုိပါဘူး။

Source : WHO guidelines for Family Planning

Close

သားဆက္ျခားေသာက္ေဆးေတြက ေသြးခဲမႈကို တုိက္ရုိက္ၿဖစ္ေစတာ မဟုတ္ေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေသြးခဲမႈၿဖစ္ႏုိင္ေခ်ကိုေတာ့ ၃ဆကေန ၄ဆအထိ တိုးလာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီိလိုၿဖစ္ရတာက ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ိဳးပါ သေႏၶတားေဆးေတြမွာ ပါတဲ့ အီစထရိုဂ်င္နဲ႔ ပရုိဂ်က္စတင္ ေဟာ္မုန္းေတြရဲ႔ အာနိသင္ေၾကာင့္ ၿဖစ္ရတာပါ။ အဲဒီအၿပင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္ခံၿပီးစမွာ လႈပ္ရွားမႈအလြန္နည္းျခင္း၊ အဝလြန္ျခင္းနဲ႔ တခ်ိဳ႔ေသာ မ်ိဳးရုိးဗီဇဆိုင္ရာအေၿခအေနေတြကလည္း အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေသြးခဲမႈၿဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို မ်ားေစပါတယ္။

ပ်မ္းမ်ွအားျဖင့္ သားဆက္ျခားေသာက္ေဆး အသုံးၿပဳတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေသြးခဲမႈၿဖစ္ႏုိင္ေခ်က အလြန္နည္းၿပီး တစ္ႏွစ္အတြင္း ဒီေဆးေသာက္သံုးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအေယာက္ ၁,ဝဝဝ မွာ ၁ေယာက္ (ဝ.၁%) သာ ေသြးခဲမႈ ျဖစ္ပြားပါတယ္။ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါ ၿဖစ္ဖူးတဲ့၊ ဒါမွမဟုတ္ ၿဖစ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ အႏၱရာယ္ေပးႏုိင္ေခ်က ဒီထက္ပိုမ်ားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ သင့္မွာ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါ ရွိေနရင္၊ ရွိခဲ့ဖူးရင္ေတာ့ ဒီလိုေဟာ္မုန္းပါဝင္တဲ့ သေႏၶတားနည္းေတြ အသံုးၿပဳလို႔ရမရကို ဆရာဝန္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

Sources: http://bedsider.org/features/346-genes-or-birth-control-what-really-causes-blood-clots

https://www.stoptheclot.org/birth_control_clots.htm

Close

သင္ဟာ မထင္မွတ္ဘဲ တားေဆးကို၁လံုးထက္ပိုျပီး ေသာက္မိရင္ေဆးပညာ အၾကံေပးခ်က္ေတြရွာေဖြစရာမလိုဘဲဘာလကၡဏာမွလည္းမရွိပါဘူး။၁လံုးထက္ပိုျပီးေသာက္မိရင္တစ္ရက္စီနဂိုေသာက္ေနက်အတိုင္းက်န္တဲ႔ေဆးေတြကိုဆက္ေသာက္သင့္ပါတယ္။ဥပမာအားျဖင့္သင္ကေန႔တိုင္းမနက္၈နာရီမွာေဆးေသာက္ေနက်ဆိုရင္

-တနလၤာေန႔မနက္၈နာရီမွာပံုမွန္အတိုင္း ေဆးေသာက္တယ္။ဒါေပမဲ႔ မေတာ္တဆ မနက္၈နာရီ၁၅မွာေနာက္ထပ္တစ္လံုးေသာက္မိျပန္တယ္။

-သင္ေနာက္ထပ္ေဆးေတြကို အဂၤါေန႔မနက္၈နာရီမွာပံုမွန္အတိုင္း ေဆးကိုေသာက္သင့္ပါတယ္။

သတိထားရမွာကသင့္ရဲ ႔ေဆးကတ္ေပၚမွာရက္သတၱပတ္ရဲ ႔ရက္ေတြေရးထားတာရွိေနမယ္ဆိုရင္ သင္တစ္ေန႔ကိုေဆး၂လံုးေသာက္မိေသာ္ ရႈပ္ေထြးသြားလိမ့္မယ္။ေဆးနဲ႔ရက္မကိုက္ညီတာကိုမွတ္ထားရမယ္။(http://www.nhs.uk/conditions/contraception-guide/pages/taken-extra-pill-by-accident.aspx)

Close

သင့္ရဲ ႔လိုအပ္ခ်က္နဲ႔အဆင္ေျပသင့္ေလ်ာ္တဲ႔သေႏၶတားနည္းလမ္းကိုေရြးခ်ယ္ျခင္းကအေရးၾကီးတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္တခုျဖစ္ပါတယ္။အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္အတြက္အဆင္ေျပတဲ႔သေႏၶတားနည္းကတျခားအမ်ိဳးသမီးအတြက္အဆင္ေျပတဲ့ သေႏၶတားနည္းမျဖစ္ေလာက္ပါဘူး။သင့္မွာ အေဖာ္တစ္ေယာက္သို႔မဟုတ္အေဖာ္အမ်ားၾကီးရွိေနတာပဲျဖစ္ျဖစ္ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြရွိေနတာပဲျဖစ္ျဖစ္ေဟာ္မုန္းနဲ႔ဓမၼတာေသြးဆင္းမႈေျပာင္းလဲတာကိုဂရုစိုက္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္သင္ေရြးခ်ယ္အသံုးျပဳတဲ့သေႏၶတားနည္းလမ္းေပၚမွာပဲမူတည္ပါတယ္။

သားဆက္ျခားသေႏၶတားျခင္းရဲ ႔မတူညီတဲ့ပံုေသနည္းေတြမွာ မတူညီတဲ့အေကာင္းအဆိုးေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိပါတယ္။၀က္ျခံျပႆနာ ၊ ကုိယ္အေလးခ ်ိန္တုိးလာမယ္႔ ျပႆနာ နဲ႔ ႏုိ႔တုိက္မိခင္နဲ႔ သင္႔ေလ ်ာ္ပါ႔မလား ဆိုတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြ ေပၚမူတည္ျပီး တီထြင္ထားတဲ႔ နည္းပညာေတြက ကူညီေပးမွာပါ။  သင့္ရဲ႕လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ေကာင္းေကာင္း အလုပ္လုပ္ဖို႔သားဆက္ျခားနည္းေတြဆင္းသက္လာၾကတယ္။ (http://www.acog.org/About-ACOG/News-Room/News-Releases/2009/Hormonal-Contraceptives-Offer-Benefits-Beyond-Pregnancy-Prevention)

Close

သေႏၶတားေဆးေတြက ကိုယ္၀န္ရွိမလာေအာင္ နည္းေပါင္းစံုနဲ႔ တားဆီးေပးပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ သားဥထုတ္လုပ္ျခင္းကို ရပ္တန္႔ေစတဲ့နည္းနဲ႔ တားဆီးေပးတာပါ။ သားဥလံုး၀ထြက္ရွိမလာဘူးဆိုရင္ သုတ္ေကာင္နဲ႔ မ်ိဳးပြားဖို႔လဲ ရွိလာမွာမဟုတ္တဲ့အျပင္ အမ်ိဳးသမီးေတြလဲ ကိုယ္၀န္ရွိမလာႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ သေႏၶတားေဆးအမ်ားစုမွာ estrogen နဲ႔ progestin လို႔ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းအမဓာတ္(၂)မ်ိဳး ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ပံုစံေတြပါ၀င္ပါတယ္။ အဲ့ဒီေပါင္းစပ္ပံုစံေတြဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ သဘာ၀ေဟာ္မုန္းအဆင့္ေတြကို တည္ၿငိမ္ေစၿပီး ဓမၼတာလာခ်ိန္အလယ္ (သားဥေၾကြခ်ိန္)မွာ estrogen ထြက္ရွိမလာေအာင္ တားဆီးေပးပါတယ္။ estrogen တိုးမလာရင္ ဦးေႏွာက္ထဲမွာရွိတဲ့ pituitary gland က သာမာန္အားျဖင့္ သားဥအိမ္က သားဥေတြ ထုတ္လႊတ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့ တျခားေဟာ္မုန္းေတြကို ထုတ္လႊတ္မေပးပါဘူး။သီးျခားအေနနဲ႔ ေဆးထဲမွာပါတဲ့ ေပါင္းစပ္ estrogenက ေအာက္ပါအတိုင္းလုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။Pituitary gland ကေန သားဥထုတ္လုပ္ျခင္းကို တားဆီးေပးတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ ထုတ္လႊတ္ျခင္းကို ရပ္တန္႔ေစပါတယ္။ဓမၼတာလာခ်ိန္အလယ္မွာ ေသြးထြက္ျခင္းကိုတားဆီးဖို႔ သားအိမ္အနားသတ္ (endometrium) ေတြက္ု အားျဖည့္ေပးပါတယ္။ေပါင္းစပ္ progestin ေတြဟာ ေအာက္ပါအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။  Pituitary gland ကေန သားဥထုတ္လႊတ္မႈကို တားဆီးေပးတဲ့ LH (ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳး) ထုတ္လႊတ္မႈကို ရပ္တန္႔ေစပါတယ္။သားအိမ္အနားသတ္ေတြက မ်ိဳးေအာင္တဲ့သားဥေတြကို လက္မခံေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။သုတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ သားဥနဲ႔ မ်ိဳးေအာင္ႏိုင္စြမ္းကို အထိုက္အေလ်ာက္ကန္႔သတ္ေပးပါတယ္။သုတ္ေကာင္ေတြလႈပ္ရွားရ ပိုမိုခက္ခဲေအာင္လို႔ cervical mucus ေတြ ပိုမိုထူထဲေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ေဟာ္မုန္းသေႏၶတားေဆး(၂)မ်ိဳး(၂)စားရွိပါတယ္။ (၁) estrogen နဲ႔ progestin ပါ၀င္တဲ့ ေပါင္းစပ္ေဆးနဲ႔ (၂) progestin သာလွ်င္ပါ၀င္တဲ့ေဆး ျဖစ္ပါတယ္။ ေပါင္းစပ္ေဆးေတြက progestin သာလွ်င္ပါတဲ့ေဆးေတြထက္ သိသိသာသာပိုမိုအစြမ္းထက္ၿပီး ဓမၼတာလာခ်ိန္ၾကားကာလေတြမွာ အဖုအပိမ့္ေတြ အထြက္နည္းေစတဲ့ ေကာင္းက်ိဳးလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြက estrogen ကို သည္းမခံႏိုင္ဘဲ progestin သာလွ်င္ပါတဲ့ေဆးကိုဘဲ ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ ေဆးႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို အမွတ္တံဆိပ္မ်ိဳးစံုနဲ႔ ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္ျပီး တစ္ခုဆီမွာ ေဟာ္မုန္းေရာစပ္မႈေတြကေတာ့ အနည္းငယ္ကြာျခားပါတယ္။ (http://ec.princeton.edu/questions/ecabt.html)

Close

ရပါတယ္။ အလြယ္ကူဆံုးကေတာ့ လက္ရွိေသာက္ေနတဲ့ ေဆးထုပ္ကို အခ်ိန္ဇယားအတိုင္းေသာက္ေနရာကေန ရပ္လိုက္ၿပီး ေနာက္အထုပ္သစ္ကို သင္ၾကိဳက္တဲ့အခ်ိန္မွ ျပန္စေသာက္လို႔ရၿပီး ဘယ္လိုအရန္အကာအကြယ္နည္းကိုမွ အသံုးျပဳဖို႔မလိုပါဘူး။ေနာက္အထုပ္သစ္ကိုေသာက္ဖို႔ မေစာင့္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ေဆးတစ္လံုးနဲ႔တစ္လံုးေသာက္သံုးတဲ့အခ်ိန္ဟာ (၂၄)နာရီထက္မျခားေစပါနဲ႔။ ဥပမာေနနဲ႔ေျပာရရင္ မနက္ေဆးေသာက္ခ်ိန္ကို ေန႔လည္ေဆးေသာက္ခ်ိန္မွာ ေျပာင္းေသာက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေသာက္ေနက်အခ်ိန္မွာတစ္ၾကိမ္၊ အခ်ိန္အသစ္မွာတစ္ၾကိမ္နဲ႔ တစ္ရက္အတြင္းမွာ ေဆး(၂)လံုးေသာက္ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါဟာ (၃၆)နာရီၾကာ ေစာင့္ေနတာထက္စာရင္၊ အကာအကြယ္အရန္နည္းလမ္းသံုးၿပီး တစ္ပတ္ၾကာစိတ္ပူေနတာထက္စာရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ကိစၥကေတာ့ သင္ေသာက္မယ့္ေဆးထုပ္ကို ၾကားရက္ေတြမွာေသာက္ဖို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္ဆိုရင္ သင့္ေဆးထုပ္ေတြကို ရက္အလိုက္ ျပန္သတ္မွတ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဗုဒၶဟူးေန႔ေသာက္ရမယ့္ေဆးကို အဂၤါေန႔ညမွာေသာက္မိၿပီး က်န္တဲ့ေဆးထုပ္ေတြကို ေျပာင္းဖို႔ေမ့သြားခဲ့ရင္ ရႈပ္ကုန္ပါလိမ့္မယ္။ (http://bedsider.org/questions/153-what-if-i-want-to-start-taking-my-pill-at-a-different-time?tag=the_pill)

Close

သေႏၶတားေဆးဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္၀န္ရွိမလာေအာင္ တားဆီးဖို႔ ေန႔စဥ္ေသာက္ႏိုင္တဲ့ေဆး၀ါးတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးေတြကို တစ္ခါတစ္ရံမွာ “ေဆးလံုး” (သို႔) သားဆက္ျခားေဆး (OCP)လို႔ ေခၚတတ္ၾကပါတယ္။ (https://www.plannedparenthood.org/learn/birth-control/birth-control-pill

Close

အေျခခံအားျဖင့္ေတာ့ သင့္ေနရပ္ေျမရဲ႕အခ်ိန္ဇုန္မွာ ဘယ္အခ်ိန္ရွိေနၿပီလဲဆိုတာကို စဥ္းစားႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ၿပီး အဲ့ဒီ့အခ်ိန္မွာ ေဆးေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ေတာ့ သင္က ရန္ကုန္မွာေနၿပီး ရန္ကုန္ထက္(၁.၅)နာရီပိုေစာတဲ့ စကၤာပူကို ခရီးထြက္တယ္ဆိုရင္ ေဆးကို သင္ေသာက္ေနက်ပံုမွန္အခ်ိန္ထက္ (၁.၅)နာရီေနာက္က်ၿပီး ေသာက္သင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သင္ရန္ကုန္မွာ ေဆးကို မနက္(၉)နာ၇ီေသာက္တယ္ဆိုရင္ စင္ကာပူမွာ မနက္(၁၀)နာရီခြဲအခ်ိန္ ေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။ ပိုလြယ္တယ္ဆိုရင္ (ဥပမာ – သင္ပံုမွန္ေဆးေသာက္တဲ့အခ်ိန္က သင္အလည္အပတ္သြားတဲ့ဆီမွာ ညလယ္သန္းေခါင္အခ်ိန္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္) ေဆးတစ္လံုးနဲ႔တစ္လံုးေသာက္သံုးတဲ့အခ်ိန္ (၂၄)နာရီထက္မျခားဘူးဆိုရင္ အခ်ိန္ဇယားကို ေျပာင္းလိုက္လို႔ရပါတယ္။   (http://bedsider.org/questions/143-i-m-traveling-to-a-different-time-zone-how-can-i-figure-out-when-to-take-my-pill?tag=the_pill)

Close

ေဆးေသာက္ၿပီး (၂)နာရီအတြင္း ျပန္အန္တယ္ဆိုရင္ အဲ့ဒီေဆးကို မေသာက္ျဖစ္လိုက္တဲ့ေဆးအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ေဆးထုပ္ထဲက ေနာက္ေဆးတစ္လံုးကို ခ်က္ခ်င္းေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။ ဘယ္လိုေဆးအမ်ိဳးအစားကို သင္ေသာက္သံုးသလဲ၊ သင္ေဆးေသာက္တာ ဘယ္ရက္ေရာက္ၿပီလဲဆိုတာေပၚမူတည္ၿပီး ေနာက္(၇)ရက္မွာ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရေအာင္လို႔ ကြန္ဒံုးလိုမ်ိဳး အရန္အကာအကြယ္နညး္ကို သင္သံုးခ်င္မိႏိုင္ပါတယ္။ (http://bedsider.org/questions/304-i-threw-up-right-after-taking-my-pill-now-what?tag=the_pill)

Close

မေၾကာက္ပါနဲ႔။ ေဆးေသာက္ဖို႔ေမ့သြားခဲ့ရင္ ပထမဆံုးလုပ္သင့္တာက တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္ရွိေနဖို႔ပါဘဲ။ ေဆးေသာက္ဖို႔ေမ့သြားခဲ့တာကို သတိရတာနဲ႔ခ်က္ခ်င္း ေနာက္ေဆးတစ္လံုးကို ေသာက္လိုက္ၿပီး ေနာက္(၇)ရက္လံုး အကာအကြယ္အရန္နည္းကို အသံုးျပဳပါ။ (တကယ္လို႔ အဲ့ဒါက စတုတၳေျမာက္အပတ္မွာေသာက္ရမယ့္ placebo/ iron ေဆးမဟုတ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ အဲ့ဒီရက္မွာေသာက္ရမယ့္ placebo/ iron ေဆးကို ထားလိုက္ၿပီး အခ်ိန္ဇယားအတိုင္းဆက္ေသာက္သြားလို႔ ရပါတယ္။ေနာက္ဆံုး(၅)ရက္အတြင္း အခ်ိန္ဇယားအတိုင္း မေသာက္မိဘဲ လိင္ဆက္ဆံမိတယ္ဆိုရင္ အေရးေပၚသားဆက္ျခားေဆးကို ေသာက္ေကာင္းေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ (http://bedsider.org/questions/148-what-should-i-do-if-i-miss-a-pill?tag=the_pill)

 

Close

သားဆက္ျခားေဆးမွာ ဆက္စပ္သားဆက္ျခားေဆး (COC)နဲ႔ progestin သာလွ်င္ပါ၀င္တဲ့ သားဆက္ျခားေဆးရယ္လို႔ (၂)မ်ိဳး(၂)စားရွိပါတယ္။ ဆက္စပ္သားဆက္ျခားေဆးမွာ estrogen နဲ႔ progestin လို႔ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္း(၂)မ်ိဳး ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီေဆးဟာ သားဥအိမ္က သားဥထုတ္လႊတ္မႈကိုတားဆီးေပးျခင္း၊ သုတ္ေကာင္ေတြ သားဥဆီေရာက္ဖို႔ ခက္ခဲေအာင္ cervical mucus ကို ထူထဲေစျခင္းနဲ႔ သားအိမ္အနားသတ္ေတြ မ်ိဳးေအာင္ၿပီးသားဥေတြကို လက္မခံေအာင္ ေျပာင္းလဲေပးျခင္း စတာေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ Progetin သာလွ်င္ပါ၀င္တဲ့ သားဆက္ျခားေဆးေတြမွာ estrogen မပါ၀င္ပါဘူး။ ဒီေဆးေတြဟာလည္း သုတ္ေကာင္ေတြ သားဥဆီေရာက္ဖို႔ ခက္ခဲေအာင္ cervical mucus ကို ထူထဲေစျခင္း၊ မ်ိဳးေအာင္မႈျဖစ္ပြားဖို႔ ခက္ခဲေအာင္ သားအိမ္အနားသတ္ေတြကို ေျပာင္းလဲေပးျခင္းနဲ႔ တစ္ခါတစ္ရံမွာ သားဥထုတ္လႊတ္ျခင္းေတြ ရပ္တန္႔ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ (http://www.sexualityandu.ca/birth-control/birth_control_methods_contraception/hormonal-methods)

Close

ဟုတ္ကဲ့၊ ေဆးဆက္ေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ progestin သာလွ်င္ပါ၀င္တဲ့ေဆးကေတာ့ ႏို႔တိုက္ေကၽြးေနတဲ့အခ်ိန္မွာေသာက္ဖို႔ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရပါတယ္။ progestin ပမာဏအနည္းငယ္က ႏို႔ရည္ထဲ ေရာက္သြားႏိုင္ေပမယ့္ သင့္ရင္ေသြးငယ္ကို အႏၱရာယ္မျဖစ္ေစပါဘူး။ Progestin သာလွ်င္ပါ၀င္တဲ့ေဆးက ႏို႔ရည္ထြက္ရွိမႈအေပၚ သက္ေရာက္မႈမရွိပါဘူး။ (http://www.nhs.uk/conditions/contraception-guide/pages/the-pill-progestogen-only.aspx)

Close

မကာကြယ္ေပးပါဘူး။ သေႏၶတားေဆးေတြက STIs ေတြကို မကာကြယ္ေပးပါဘူး။ လိင္ဆက္ဆံမႈကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြ (STIs) ကို ကာကြယ္ဖို႔အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းက လိင္ဆက္ဆံရင္ အမ်ိဳးသားသံုးကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳတာပါဘဲ။ ကိုယ္၀န္ရွိမလာကိုေရာ၊ STIs ေတြကိုေရာ ပူပန္ေနပါလွ်င္ ေဆးသာမက ကြန္ဒံုးပါ အသံုးျပဳၿပီး ႏွစ္ထပ္ကာကြယ္တာက ေကာင္းမြန္တဲ့ ေရႊးခ်ယ္မႈပါဘဲ။ (http://bedsider.org/questions/191-does-the-pill-protect-against-stis?tag=the_pill)

Close

ေသာက္လို႔ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြက သူတို႔ရဲ႕ဓမၼတာလာခ်ိန္ေက်ာ္သြားေအာင္လို႔ သားဆက္ျခားေတြ ေသာက္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဓမၼတာလာခ်ိန္ကို တားဆီးဖို႔ ဒီေဆးေတြေသာက္တာက သင့္ရဲ႕မ်ိဳးေအာင္ႏိုင္စြမ္း (သို႔) ေနာက္ပိုင္းမွာ ကေလးရႏိုင္စြမ္းကို မထိခိုက္ေစပါဘူး။ ဓမၼတာလာခ်ိန္ေက်ာ္သြားေအာင္လို႔ အဲ့ဒီေဆးေတြေသာက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ အပတ္တိုင္းေသာက္ရတဲ့ ဒီေဆးေတြမွာ ေဟာ္မုန္းေရာစပ္မႈတူညီၿပီး ဒီေဆးေတြက monophasic ဟုတ္ရဲ႕လားဆိုတာ ေသခ်ာဖို႔လိုပါတယ္။ သင္ေသာက္ေနတဲ့ေဆးေတြဟာ Monophasic ေဆးေတြျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳၿပီးရင္ ဒီေဆးေတြက္ု ပံုမွန္အတိုင္းေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္က (၂၈)လံုးပါေဆးထုပ္ကို ေသာက္ေနတယ္ဆိုရင္ ေဆးေသာက္ဖို႔ေမ့သြားတဲ့အခါ (သို႔) ေသာက္လိုက္တဲ့ေဆးေတြက အက်ိဳးအာနိသင္မရွိတဲ့အခါ အဲ့ဒီေဆးေတြကို ေသာက္ဖို႔ေက်ာ္လိုက္ၿပီး အထုပ္သစ္ကို ခ်က္ခ်င္းစေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔(၂၁)လံုးပါေဆးထုပ္ကိုေသာက္ေနတယ္ဆိုရင္ ေဆးမေသာက္လို႔လည္းျဖစ္တဲ့(၇)ရက္ကို ေက်ာ္လိုက္ၿပီး အထုပ္သစ္ကို ခ်က္ခ်င္းစေသာက္လို႔ ရပါတယ္။တကယ္လို႔ သင့္ဓမၼတာလာခ်ိန္ကို ျပန္ရခ်င္တယ္ဆိုရင္ placebo (အက်ိဳးအာနိသင္မရွိတဲ့) ေဆးေတြကို ျပန္စေသာက္လို႔ (သို႔) ေဆးေသာက္ေနရတဲ့စက္၀န္းထဲက မေသာက္လည္းျဖစ္တဲ့(၇)ရက္တာကာလမွာ ေဆးျပန္စေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ (http://bedsider.org/features/290-a-quick-guide-to-skipping-periods-with-birth-control)

 

 

Close

line

ေမးခြန္းေမးရန္

အမည္ (လိုအပ္ပါသည္):
အီးေမးလ္ (လိုအပ္ပါသည္):
ေမးလိုသည့္အေၾကာင္းအရာ: